पुणे: ससून जनरल हॉस्पिटलमधील शल्यचिकित्सकांनी नुकत्याच नऊ आणि दहा महिन्यांच्या अर्भकांवर त्यांच्या छातीत आणि फुफ्फुसात अडकलेल्या परदेशी वस्तू काढून टाकण्यासाठी दोन जीवरक्षक प्रक्रिया केल्या.मण्यासारखी वस्तू आणि शेंगदाणा काढून टाकण्याच्या गुंतागुंतीच्या शस्त्रक्रियांमुळे डॉक्टरांनी लहान मुलांना लक्ष न देता सोडण्याच्या धोक्यांबद्दल पालकांना कडक इशारा देण्यास प्रवृत्त केले.
23 डिसेंबर रोजी दौंड येथील एका 10 महिन्यांच्या बाळाला अचानक श्वसनाचा त्रास जाणवू लागल्याने त्याला तातडीने स्थानिक खासगी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. सीटी स्कॅनमध्ये बाळाच्या डाव्या फुफ्फुसात “मण्यासारखे” परदेशी शरीर आढळून आले. मुलाचे वय आणि काढण्यासाठी आवश्यक असलेल्या विशेष तंत्रज्ञानामुळे रुग्णाला ससून रुग्णालयात पाठवण्यात आले. २९ डिसेंबर रोजी अशाच एका घटनेत लोणी येथील नऊ महिन्यांच्या चिमुरडीला आठ दिवस सतत खोकला येत असताना खासगी अतिदक्षता विभागात दाखल करण्यात आले होते. जेव्हा निश्चित निदान अशक्त ठरले तेव्हा बाळाला ससून रुग्णालयाच्या आपत्कालीन विभागात हलविण्यात आले. त्यानंतरच्या सीटी स्कॅनमध्ये छातीच्या डाव्या बाजूला शेंगदाण्याचा एक छोटा तुकडा आढळून आला. दोन्ही अर्भकांना ताबडतोब ओटोरिनोलॅरिन्गोलॉजी विभागात (ईएनटी) स्थानांतरित करण्यात आले. जानेवारीच्या पहिल्या आठवड्यात, प्राध्यापक आणि विभागप्रमुख राहुल तेलंग यांच्या नेतृत्वाखालील टीमने एंडोस्कोपिक ब्रॉन्कोस्कोपी केली. प्रगत ऑप्टिकल फोर्सेप्स तंत्रज्ञानाचा वापर करून, टीमने यशस्वीरित्या परदेशी शरीरे काढली. बालरोग विभागाच्या प्रमुख आरती किणीकर म्हणाल्या, “रुग्ण खूपच लहान असल्याने, दोन्ही शस्त्रक्रिया अत्यंत गुंतागुंतीच्या आणि आव्हानात्मक होत्या.” या नाजूक ऑपरेशन्ससाठी आवश्यक असलेली उच्च तंत्रज्ञानाची साधने आणि उपकरणे रुग्णालय आणि शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयाकडून डीन एकनाथ पवार आणि वैद्यकीय अधीक्षक यल्लाप्पा जाधव यांच्या मार्गदर्शनाखाली मोफत देण्यात आली. किणीकर यांनी हस्तक्षेप यशस्वी झाल्याची पुष्टी केली, “एक अर्भक आधीच डिस्चार्ज झाला आहे आणि दुसरा लवकरच घरी जाण्याची अपेक्षा आहे.” वैद्यकीय तज्ञांनी सतर्कतेचे गंभीर महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी या प्रकरणांचा वापर केला. डॉक्टरांनी यावर भर दिला की अर्भकांना लहान वस्तू किंवा नट आणि बिया यांसारख्या खाद्यपदार्थांजवळ कधीही लक्ष न देता सोडू नये, कारण त्यांच्या अविकसित गिळण्याची प्रतिक्षेप त्यांना जीवघेणा श्वासोच्छवासाच्या घटनांना अत्यंत संवेदनाक्षम बनवतात.
