पुणे: संपूर्ण शहरात, तमिळ कुटुंबे प्राचीन विधी आणि आधुनिक रुपांतरांच्या मिश्रणाने पोंगल साजरा करत आहेत. चार दिवसांचा हार्वेस्ट फेस्टिव्हल — कृतज्ञता, कौटुंबिक आणि अन्न यावर केंद्रित — शहरी मर्यादांशी अखंडपणे जुळवून घेत अपार्टमेंट किचन, हाऊसिंग सोसायटी पार्किंग लॉट आणि कम्युनिटी हॉलमध्ये उलगडत आहे. नूतनीकरणासाठी समर्पित दिवस भोगी पोंगलने उत्सवाची सुरुवात झाली. पारंपारिकपणे, जुने कपडे आणि न वापरलेल्या वस्तू भूतकाळातील स्वच्छ ब्रेकचे प्रतीक म्हणून जाळल्या जातात, परंतु आजकाल शहरी रहिवासी या वस्तू रीसायकल किंवा दान करण्याचा पर्याय निवडतात. नवीन कृषी चक्र सुरू होण्यापूर्वी भौतिक आणि भावनिक दोन्ही गोष्टी सोडून देण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाते.
दुसरा दिवस, थाई पोंगल हा सणाचा केंद्रबिंदू आहे. तांदूळ दूध आणि गूळ घालून शिजवले जाते जोपर्यंत ते भांड्यावर उकळत नाही – सूर्याप्रती विपुलता आणि कृतज्ञतेचा प्रतीकात्मक हावभाव. पिंपळे सौदागर येथील रहिवासी एसएन सरोजा सांगतात, “आमच्यासाठी पोंगल हा आधी कापणीचा सण आहे आणि नंतर घरी उत्सव आहे. “तांदूळ मध्यवर्ती आहे कारण तो कापणीपासून येतो, डाळींसोबत जोडलेला असतो आणि गुळासारखे काहीतरी गोड असतो. आम्ही लवकर उठतो, आंघोळ करतो, पोंगल शिजवतो आणि प्रियजनांसोबत शेअर करण्यापूर्वी तो देवाला अर्पण करतो.” घरे पुढे उंबरठ्यावर कोलम (रांगोळी) ने सुशोभित केली जातात. सिंथेटिक पावडरऐवजी पारंपारिक कोलम तांदळाच्या पेस्टने बनवले जाते. “शुभ प्रसंगी, आम्ही तांदूळ पेस्टमध्ये बारीक करतो आणि कापडात गुंडाळलेल्या बोटाने डिझाइन काढतो,” सरोजा म्हणाली, पक्षी आणि कीटकांना अन्न पुरवताना समृद्धीचे स्वागत करण्याच्या उद्देशाचे वर्णन करताना. तिसरा दिवस, मट्टू पोंगल, गुरांना त्यांच्या शेतीतील महत्त्वाच्या भूमिकेबद्दल सन्मानित करतो, तर शेवटचा दिवस, कानुम पोंगल, सामाजिक संबंधांवर लक्ष केंद्रित करतो. कुटुंबे नातेवाईकांना भेट देतात आणि घराबाहेर वेळ घालवतात, सामायिक जेवण आणि संभाषणांसह उत्सवाचा शेवट चिन्हांकित करतात. पुण्यात, ग्रामीण भागातून शहरी जीवनात झालेल्या संक्रमणामुळे अनेक उत्सव जवळच्या वीकेंडकडे वळले आहेत. पुणे शहर तमिळ संगमने रविवार, १८ जानेवारी रोजी एक मोठा समुदाय मेळावा आयोजित केला आहे. “सर्वांनी एकत्र येण्यासाठी आमचा उत्सव रविवारसाठी नियोजित आहे,” असे संगमचे सचिव सत्यनारायणन एल. म्हणाले. “आम्ही पार्किंग क्षेत्रात पारंपारिक पद्धतीने पोंगल तयार करू, त्यानंतर कोलाम स्पर्धा, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि पारंपारिक जेवण. सहभागी होण्यासाठी सर्वांचे स्वागत आहे.” या कार्यक्रमात भरतनाट्यम आणि कुम्मी नृत्य सादरीकरणासह लोक परंपरांचा समावेश असेल. सत्यनारायणन म्हणाले, “पारंपारिकपणे उघड्या विस्तवावर जे शिजवले जावे ते अनेकदा ‘प्रेशर-कुकर’ पोंगल बनते. हे आयोजित कार्यक्रम ही दरी भरून काढण्यास मदत करतात.” शहरी वातावरणात बदल होऊनही, सणाचे सार घरातच टिकून आहे. वाकडच्या रहिवासी मीना कृष्णन म्हणतात, “आमच्या पालकांनी आमच्या गावी जे काही केले ते आम्ही करू शकत नाही, परंतु आम्ही हे का साजरे करतो हे आमच्या मुलांना समजते याची आम्ही खात्री करतो.” “आधुनिक स्टोव्हवर पोंगलचे फक्त एक लहान भांडे असले तरी, त्यात अर्थ आणि परंपरा समान वजन आहे.”
