पुणे: अलिकडच्या काळात हवामानाच्या नमुन्यांमधील अत्यंत दोलन, वाढीव प्रदूषण, पाण्याची कमतरता, कृषी संकटे आणि बरेच काही या सर्वांना चिंता करण्याच्या भावनेस हातभार लागत आहे. जरी अवचेतनपणे, बरेच लोक ग्रह आणि तत्काळ वातावरणासाठी भविष्यात काय आहेत याबद्दल चिंताग्रस्त आहेत.२०२१ मध्ये लॅन्सेट प्लॅनेटरी हेल्थ जर्नलमध्ये या घटनेमध्ये प्रकाशित झालेल्या अभ्यासानुसार, भारतासह १० देशांतील १०,००० मुले आणि तरुण (१-2-२5 वर्षे) मुलाखत घेतल्या. तब्बल %%% लोकांनी सांगितले की ते हवामान बदलाबद्दल आणि त्यांच्या जीवनावर होणा effect ्या परिणामाबद्दल “अत्यंत चिंताग्रस्त” आहेत. या संदर्भात दु: खी, चिंताग्रस्त, संतप्त, शक्तीहीन, असहाय्य आणि दोषी वाटण्याचे 50% पेक्षा जास्त प्रमाणित; 45% पेक्षा जास्त लोक असेही म्हणाले की अशा भावना त्यांच्या दैनंदिन नकारात्मकतेवर नकारात्मक परिणाम करतात. अशा समस्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठी, या शनिवार व रविवारच्या पुण्यातील तीन दिवसांच्या घटनेने हवामान बदलांवर भावना व्यक्त करण्यासाठी आणि एकमेकांच्या अनुभवांमधून शिकण्यासाठी सर्व स्तरातील लोकांना एकत्र केले. हवामान पर्यावरण फाउंडेशन (सीईएफ) चे संस्थापक बॅनर रहिवासी वैशाली पटकर आणि ऐकण्याचे आणि ऐकण्याचे मंडळ संभाव्य प्रकल्प संस्थापक सत्यान खाशु यांनी दोन अद्वितीय ‘ओपन माइक’ सत्र आयोजित केले होते. शनिवारी कल्याणिनगरमधील जॉगर्स पार्क येथे आणि रविवारी नवी पेथमधील इंद्रधनुश पर्यावरण आणि नागरिकत्व केंद्रात तब्बल 50 लोक उपस्थित होते. शुक्रवारी – वर्ल्ड मेंटल हेल्थ डे (10 ऑक्टोबर) – या विषयावरील कल्पना आणि दृष्टिकोनांची देवाणघेवाण सुलभ करणारे ‘बेथक’ किंवा ऐकण्याच्या मंडळासह हा कार्यक्रम ध्वजांकित करण्यात आला. पाटकर यांनी टीओआयला सांगितले की तिने एक वर्षापूर्वी या कोनाडाच्या समस्येवर लक्ष देण्याचे ठरविले आहे. “आम्ही साध्या गट चर्चा किंवा ऐकण्याच्या मंडळापासून सुरुवात केली, जिथे लोक महिन्यातून एकदा हवामान बदलांच्या आणि त्यांच्यावर कसा परिणाम करतात याबद्दलच्या भावनांबद्दल बोलण्यासाठी एकत्र आले. काहीजणांना काय परिणाम होतो याची जाणीव असताना अनेकांना अनेक परस्परसंबंध शोधून आश्चर्य वाटले. तथापि, ते इतरांनी सामायिक केलेल्या दृष्टीकोनातून शिकू लागले. येथेच बाथक आणि ओपन माइक आयडिया तयार करण्यात आले.” 2024 मध्ये वर्ल्ड मेंटल हेल्थ डे वर प्रथम अशा ओपन माइक इव्हेंटचे आयोजन करण्यात आले होते. “हवामान बदलांमुळे दु: खी होणा Most ्या बर्याच जणांना याचा सामना कसा करावा हे माहित नाही. माझा खरोखर विश्वास आहे की सामायिकरण मदत करते. या वर्षाच्या ओपन एमआयसीएसमधील सहभागींनी या विषयावरील कथा, कविता, वैयक्तिक संशोधन आणि अगदी वैयक्तिक अनुभव सामायिक केले आहेत. लोक व्यक्त करण्यासाठी आणि शिकण्यासाठी व्यासपीठ देण्याची आशा आहे,” पटकर म्हणाले. विपणन व्यावसायिक अनिकेट साराफ, ज्याने बैथकला उपस्थित राहून ओपन माइक इव्हेंटमध्ये भाग घेतला होता, त्यांनी टीओआयला सांगितले की कोव्हिड -१ ((साथीचा रोग) सर्व देशभर (किंवा खंडभर) साथीच्या काळात “हवामान चिंता” त्याच्यासाठी प्रकट झाली. “परिस्थिती बिघडत आहे या विचारामुळे मला निराश वाटले. गेल्या वर्षीच्या काळात जेव्हा मी भाग घेतला तेव्हा ओपन माइकने मला माझ्या भावना व्यक्त करण्यास मदत केली. यामुळे मला समान भावनांमधून जाणा people ्या लोकांशी ओळख करून दिली आणि गोष्टी वेगळ्या प्रकारे पाहण्यास मदत केली. हवामानाविषयी चर्चा केल्याने आणि माझ्या भावनांवर काम केल्याने गोष्टी अधिक चांगल्या झाल्या आहेत,” त्याने असे म्हटले आहे. सराफ म्हणाला की तो आता चांगल्या ठिकाणी आहे आणि वापराबद्दल जागरूक झाला आहे. तो वैयक्तिक पातळीवर संवर्धनासाठी जे काही करू शकतो ते करतो आणि हवामान बदलाशी जोडलेल्या जागरूकता ड्राइव्हमध्ये सक्रियपणे भाग घेतो. गेल्या दशकातील माजी जपानी भाषेचा सल्लागार आणि निसर्ग संरक्षक प्रिया फुलमब्रिकार यांनी सांगितले की हवामान बदलाचे परिणाम अजूनही समजले आहेत. “आपण जिथे जिथे पहाल तिथे तुम्हाला प्रदूषण सापडेल. मी वर्षांपूर्वी पुणेच्या रिव्हरसाईडला भेट दिली तेव्हा मला फक्त वॉटरबॉडीमध्येच नव्हे तर काठावर प्रदूषण पाहून मला धक्का बसला. नागरिकांना स्वच्छ वातावरणाचा अधिकार आहे. ते परिस्थिती सुधारण्यासाठी सरकारच्या अधिका officials ्यांसमवेत काम करणे अत्यावश्यक आहे, असे एनजीओ जीवित्नाडीचे संस्थापक सदस्य फुलामब्रिकर म्हणाले. तिच्या मते, बदलत्या हवामानाचा सामना करण्यासाठी कल्पना सामायिक करणे महत्त्वपूर्ण आहे कारण ते एक व्यक्तीचे काम नाही. ती म्हणाली, “आपल्याला इको-केंद्रित, अहंकार-केंद्रित नसून एक समाज तयार करण्याची गरज आहे. वातावरण आपल्या सर्वांचे लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. जागरूकता सत्रे, मुक्त मिक्स, ऐकण्याची मंडळे इत्यादी बदल घडवून आणण्यासाठी ही पहिली पायरी आहे,” ती पुढे म्हणाली.
