पुणे: भारताचा वाढता आर्थिक आणि तांत्रिक पराक्रम वाढत्या बहुध्रुवीय जागतिक व्यवस्थेत एक अपरिहार्य “तिसरा ध्रुव” म्हणून प्रस्थापित करण्याच्या तयारीत आहे, असे प्रतिपादन माजी परराष्ट्र सचिव आणि राज्यसभा सदस्य हर्षवर्धन श्रृंगला यांनी केले.सोमवारी पुणे इंटरनॅशनल सेंटरमध्ये बोलताना, श्रृंगला यांनी भारताने आपली मोक्याची जागा सोडण्याविरुद्ध सावधगिरी बाळगली, विशेषत: जागतिक क्रम G2 फ्रेमवर्ककडे वळत असल्याचे दिसत आहे – गंभीर जागतिक मुद्द्यांवर अमेरिका आणि चीन यांच्यातील संभाव्य सहकार्याचा संदर्भ देत. G2 फ्रेमवर्कची संकल्पना अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दक्षिण कोरियामध्ये चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या भेटीपूर्वी दर्शविली होती.आर्थिक आणि तांत्रिक क्षमतांच्या बाबतीत आपली स्थिती मजबूत करण्यासाठी, श्रृंगला यांनी भारताच्या आत्मनिर्भरतेचा कठोरपणे पाठपुरावा करण्याच्या गरजेवर भर दिला. सेमीकंडक्टर, अक्षय ऊर्जा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, फार्मास्युटिकल्स आणि दुर्मिळ पृथ्वी खनिजे यासारख्या महत्त्वपूर्ण क्षेत्रांमध्ये देशांतर्गत परिसंस्था मजबूत करण्यासाठी त्यांनी समर्थन केले. शिवाय, वेगाने विकसित होत असलेल्या तंत्रज्ञानासाठी शासनाच्या चौकटीला आकार देण्याच्या उद्देशाने आगामी ग्लोबल एआय समिट हा एक महत्त्वाचा उपक्रम असल्याचे नमूद करून, जागतिक विचार आणि तंत्रज्ञान नेता म्हणून उदयास येण्याचे भारताचे महत्त्वाकांक्षी ध्येय त्यांनी अधोरेखित केले.अमेरिका, युरोप, इंडो-पॅसिफिक प्रदेश आणि ग्लोबल साउथसह विविध भू-राजकीय परिदृश्यांमध्ये मजबूत आणि टिकाऊ भागीदारी निर्माण करण्याच्या क्षमतेमध्ये भारताचे आंतरिक सामर्थ्य आहे हे श्रिंगला यांनी ठळकपणे नमूद केले. त्यांनी नमूद केले की, या भागीदारी सामायिक लोकशाही मूल्ये, मजबूत व्यापारी संबंध, तांत्रिक सहकार्य आणि परस्पर सुरक्षा हितसंबंधांवर आधारित आहेत. जागतिक दक्षिण, पश्चिम आशिया आणि आग्नेय आशियासह सखोल, अधिक व्यापक सहभागासह भारताच्या “शेजारी प्रथम” धोरणाच्या सर्वोच्च महत्त्वाचा त्यांनी पुनरुच्चार केला.चीन आणि पाकिस्तानसोबतच्या भारताच्या संबंधांबद्दलच्या टिप्पणीमध्ये, श्रृंगला यांनी आधुनिक युद्धाच्या विकसित होत असलेल्या स्वरूपावरही प्रकाश टाकला. समकालीन संरक्षण रणनीती आणि राजनयिक गुंतवणुकीत तंत्रज्ञान, ड्रोन आणि अत्याधुनिक सायबर साधनांच्या वाढत्या आणि महत्त्वपूर्ण भूमिकेकडे त्यांनी लक्ष वेधले. आपले आंतरराष्ट्रीय स्थान मजबूत करण्यासाठी, भारताने धोरणात्मक प्रतिकारशक्तीला प्राधान्य दिले पाहिजे, कुशल मुत्सद्देगिरीचा लाभ घ्यावा आणि देशांतर्गत आर्थिक वाढीवर अटूट लक्ष केंद्रित केले पाहिजे यावर त्यांनी भर दिला.
