पुणे: राज्य सरकारने लाडकी बहिन योजनेंतर्गत ई-केवायसी-संबंधित समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी हेल्पलाइन जाहीर केल्याच्या एका दिवसानंतर, अनेक लाभार्थ्यांनी सांगितले की या निर्णयामुळे त्यांच्या प्राथमिक चिंतेकडे लक्ष दिले गेले नाही – अर्जांमध्ये सुधारणा करण्यास परवानगी देण्यासाठी पोर्टल पुन्हा उघडणे.महिला आणि बाल विकास मंत्री अदिती तटकरे यांनी शुक्रवारी रात्री X वर एका पोस्टमध्ये सांगितले की, लाभार्थी ई-केवायसी त्रुटी, विलंबित देयके आणि इतर योजना-संबंधित प्रश्नांबाबत त्वरित मदतीसाठी हेल्पलाइन क्रमांक 181 वर संपर्क साधू शकतात.
तथापि, अनेक महिला TOI यांनी शनिवारी सांगितले की हेल्पलाइन एकतर कार्यरत नाही किंवा चुकीच्या नोंदी सुधारण्यात अप्रभावी आहे.“अनेक वेळा प्रयत्न करूनही, काल जाहीर केलेल्या हेल्पलाइन नंबरला उत्तर मिळाले नाही. यावर तोडगा निघणार नाही. पोर्टल पुन्हा उघडले पाहिजे जेणेकरून आम्ही आमचे अर्ज पुन्हा सबमिट करू किंवा दुरुस्त करू शकू,” पुण्यातील एका लाभार्थ्याने सांगितले.ग्रामीण पुण्यातील आणखी एक महिला लता के म्हणाली की, हेल्पलाइनशी संपर्क साधण्याचा वारंवार प्रयत्न करूनही यश आले नाही. “आम्ही 10 ते 12 वेळा कॉल करण्याचा प्रयत्न केला. ही राष्ट्रीय महिला हेल्पलाइन आहे, आणि ती सतत व्यस्त आहे. ही हेल्पलाइन मदत करणार नाही. आमच्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी प्रत्येक जिल्ह्यात समर्पित अधिकारी असले पाहिजेत,” ती म्हणाली.ई-केवायसी पोर्टल 31 डिसेंबर रोजी अद्यतनांसाठी बंद झाले आणि त्यानंतर, महिलांना अंगणवाडी सेविकांना दुरुस्तीसाठी निर्देशित करण्यात आले.“आम्ही अंगणवाडी सेविकांकडून ई-केवायसी पुन्हा सबमिट करू इच्छित नाही. आम्हाला ते स्वतः करण्याचा पर्याय असायला हवा,” असे ठाण्यातील एका लाभार्थीने सांगितले.X वरील तिच्या निवेदनात, तटकरे म्हणाले की, महिलांनी ई-केवायसी दरम्यान चुकीचे पर्याय निवडल्यामुळे लाभ निलंबित केल्याच्या तक्रारी विभागाला मिळाल्या. “या तक्रारी आणि योजनेशी संबंधित शंकांचे निवारण करण्यासाठी, महिलांच्या हेल्पलाइन क्रमांक 181 वर सहाय्य प्रदान केले गेले. कॉल ऑपरेटरना प्रशिक्षित केले गेले, आणि या हेल्पलाइनद्वारे सर्व तक्रारींचे निराकरण केले जाईल,” लाभार्थ्यांना सेवेचा लाभ घेण्याचे आवाहन करत ती म्हणाली.महिला आणि बाल विकास विभागाच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, मराठी ई-केवायसी फॉर्ममध्ये चुकीच्या पद्धतीने तयार केलेल्या प्रश्नामुळे 24 लाखाहून अधिक लाभार्थी सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबातील असल्याचे चुकीच्या पद्धतीने वर्गीकृत करण्यात आले, ज्यामुळे त्यांची 1,500 रुपयांची मासिक आर्थिक मदत निलंबित करण्यात आली.“तुमच्या घरात कोणी सरकारी नोकरीत नाही?” या प्रश्नात दुहेरी नकारात्मक, गोंधळात टाकणारा प्रतिसाद वापरला. ज्या लाभार्थ्यांनी “नाही” असे उत्तर दिले असावे त्यांनी “होय” असे चिन्हांकित केले, असे अधिकाऱ्याने सांगितले.डेटा पुनरावलोकनादरम्यान ही त्रुटी समोर आली, अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, महाराष्ट्रात केवळ आठ-नऊ लाख सरकारी कर्मचारी आहेत, ज्यात निम-सरकारी संस्था आणि महामंडळे यांचा समावेश आहे. तेव्हापासून सरकारने प्रभावित लाभार्थींची प्रत्यक्ष पडताळणी करण्यासाठी आणि रेकॉर्ड दुरुस्त करण्यासाठी संपूर्ण महाराष्ट्रात सुमारे एक लाख अंगणवाडी सेविकांना तैनात केले आहे.ई-केवायसी कवायतीमध्ये मुख्यमंत्री – माझी लाडकी बहिन योजनेच्या सुमारे 2.3 कोटी लाभार्थींचा समावेश आहे, ज्यामध्ये राज्य दरमहा सुमारे 3,700 कोटी रुपये वितरित करते.
