१९ बळी गेल्यानंतर प्रशासन जागे; ९ पोलीस, १३ उत्पादन शुल्क अधिकारी निलंबित… पण मृत्यूंचा खरा जबाबदार कोण?
पुणे, ता. ३० (प्रतिनिधी) : पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड शहराला हादरवून सोडणाऱ्या विषारी गावठी दारूकांडातील मृतांचा आकडा १९ वर पोहोचला असून अनेक जण अजूनही मृत्यूशी झुंज देत आहेत. मात्र या भीषण दुर्घटनेनंतर सर्वसामान्य नागरिकांच्या मनात एकच प्रश्न घोंगावत आहे – “१९ निष्पाप जीव गेल्यानंतरच प्रशासनाला जाग का आली?”
वर्षानुवर्षे सुरू असलेल्या अवैध हातभट्टी आणि गावठी दारूच्या व्यवसायाकडे संबंधित यंत्रणांनी दुर्लक्ष केल्याचा आरोप होत असताना, दुर्घटनेनंतर अचानक कारवाईचा धडाका लावण्यात आला आहे. पोलीस विभाग आणि राज्य उत्पादन शुल्क विभागातील अधिकाऱ्यांवर निलंबनाची कारवाई करण्यात आली असली, तरी एवढ्या मोठ्या जीवितहानीसाठी जबाबदार असलेल्यांवर केवळ निलंबन पुरेसे नसल्याची भावना नागरिकांमध्ये तीव्रतेने व्यक्त होत आहे.
पोलीस आणि उत्पादन शुल्क विभागावर कारवाईचा बडगा
या प्रकरणात कर्तव्यात हलगर्जीपणा आणि निष्काळजीपणाचा ठपका ठेवत पुणे व पिंपरी-चिंचवड पोलीस आयुक्तालयाने एकूण ९ पोलीस अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना निलंबित केले आहे. हडपसर पोलीस ठाण्याचे वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक संजय मोगले, सहाय्यक पोलीस निरीक्षक हसीना शिकलगार, पोलीस उपनिरीक्षक हसन मुलानी यांच्यासह दापोडी पोलीस ठाण्यातील अनेक अधिकारी व कर्मचाऱ्यांवर कारवाई करण्यात आली आहे. तसेच गुन्हे शाखेचे पोलीस निरीक्षक नरेंद्र ठाकरे यांची नियंत्रण कक्षात बदली करण्यात आली आहे.
दुसरीकडे, राज्य उत्पादन शुल्क विभागातील १३ अधिकाऱ्यांवरही निलंबनाची कारवाई करण्यात आली आहे. त्यामध्ये निरीक्षक, दुय्यम निरीक्षक आणि कर्मचाऱ्यांचा समावेश आहे. अवैध दारूचा व्यवसाय सुरू असताना संबंधित यंत्रणा नेमकी काय करत होती, असा सवाल आता उपस्थित होत आहे.
विषारी दारूने उद्ध्वस्त केली अनेक कुटुंबे
मंगळवारी रात्री आणि बुधवारी सकाळी गावठी दारूचे सेवन केलेल्या अनेक नागरिकांना डोळ्यांची जळजळ, चक्कर येणे, श्वसनाचा त्रास, अंधारी येणे, छातीत दुखणे आणि तोंडातून फेस येणे अशी गंभीर लक्षणे दिसू लागली. अनेकांना तातडीने रुग्णालयात दाखल करण्यात आले; मात्र काहींना उपचार मिळण्यापूर्वीच मृत्यूने गाठले.
फुगेवाडी, दापोडी आणि हडपसर परिसरात घडलेल्या या दुर्घटनेत आतापर्यंत १९ जणांचा मृत्यू झाला आहे. अनेक घरांचे आधारस्तंभ हिरावले गेले असून काही कुटुंबांवर अक्षरशः उपासमारीची वेळ येण्याची भीती निर्माण झाली आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण परिसरात संताप आणि हळहळ व्यक्त केली जात आहे.
मिथेनॉल मिसळून दारू विक्रीचा धक्कादायक प्रकार
प्राथमिक तपासात मिथेनॉलसारखे घातक रसायन मिसळून गावठी दारू तयार करण्यात आल्याचे समोर आले आहे. या प्रकरणी मुख्य सूत्रधारासह १० जणांना अटक करण्यात आली असून तपास सीआयडीकडे वर्ग करण्यात आला आहे.
मात्र, केवळ दारू विक्रेत्यांना अटक करून प्रकरण संपणार नसल्याचे नागरिकांचे मत आहे. अवैध धंद्यांकडे डोळेझाक करणारे, तक्रारी असूनही कारवाई न करणारे आणि कथित हप्तेखोरीमुळे संशयाच्या भोवऱ्यात सापडलेले अधिकारी यांचीही चौकशी होऊन त्यांच्यावर कठोर कारवाई व्हावी, अशी मागणी जोर धरत आहे.
निलंबन नव्हे, गुन्हे दाखल करण्याची मागणी
राज्यात हातभट्टी दारूवर बंदी असतानाही अनेक ठिकाणी खुलेआम विक्री होत असल्याच्या तक्रारी सातत्याने समोर येत आहेत. स्थानिक नागरिकांनी वेळोवेळी तक्रारी करूनही प्रभावी कारवाई झाली नसल्याचा आरोप आहे. त्यामुळे या प्रकरणात केवळ निलंबनावर समाधान न मानता, निष्काळजीपणामुळे मृत्यू घडल्याच्या आरोपाखाली संबंधित दोषींवर मनुष्यवधासारखे गंभीर गुन्हे दाखल करावेत, अशी मागणी आता तीव्र होत आहे.
मुख्यमंत्र्यांनी घेतली दखल; राज्याचे लक्ष चौकशीकडे
मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत दोषींवर कठोर कारवाईचे संकेत दिले आहेत. मात्र, १९ जणांचे प्राण गेल्यानंतर झालेली कारवाई पुरेशी ठरणार का? की या मृत्यूंसाठी जबाबदार असलेल्या संपूर्ण साखळीला कायद्याच्या कठघऱ्यात उभे केले जाणार? याकडे आता संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.
जनतेचा संतप्त सवाल
“जर वेळेत कारवाई झाली असती, तर आज १९ कुटुंबांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला असता का?”
हा प्रश्न केवळ प्रशासनालाच नव्हे, तर अवैध दारूच्या साखळीला संरक्षण देणाऱ्या प्रत्येक घटकाला विचारला जात आहे. पुण्यातील हे विषारी दारूकांड आता केवळ गुन्हेगारी प्रकरण राहिले नसून, यंत्रणांच्या कार्यक्षमतेवर आणि जबाबदारीवर उभा राहिलेला गंभीर प्रश्न बनला आहे.
